امروز : 27 مهر 1397

حقوق بشر و آلودگی هوا

یکشنبه 23 آبان 16:43
برخورداری از سلامتی در برابر عوامل آسیب رسان حق هر شهروندی است و رعایت این حق بویژه نسبت به افراد آسیب پذیر (کودکان سالخوردگان و بیماران) اهمیت فوق العاده ای دارد ...
حقوق بشر و آلودگی هوا

گزارشگر: امروزه برخورداری از یک محیط زیست سالم وعاری از آلودگی برای شهروندان جزئی از حقوق بشر محسوب می شود و در اسناد بین المللی و داخلی مورد تاکید قرار گرفته است.مطابق اصل نخست اعلامیه استکهلم « انسان از حقوقی بنیادین برای داشتن آزادی و برابری و شرایط مناسب زندگی در محیط زیستی که به او اجازه زندگی با حیثیت و سعادتمندانه را بدهد برخود دار است » لذا بر این اساس حق برخورداری از هوای سالم و پاک وعاری از آلودگی برای شهروندان و تضمین آن در راستای «حق بر محیط زیست سالم» جز» حقوق اولیه هر شهروند می باشد.

کیفیت محیط پیرامون ما بویژه آندسته از عناصری که ارتباط مستقیم با حیات انسانها، جانوران و گیاهان دارند نیازمند مراقبت و کنترل است. شکی نیست که هوا مهمترین عامل در حیات انسانها است و اگر آلودگی آن از سطح خاصی تجاوز کند باعث ایجاد خطرات مستقیم و غیر مستقیم بر سلامتی انسان خواهد بود. این خطرات به ویژه نسبت به افراد حساس(ازجمله بیماران مبتلابه آسم)،کودکان و سالخوردگان حائز اهمیت است. در فضاهای شهری ذرات معلق و مونواکسید کربن مهمترین آلاینده های هستند که منجر به بیماری قلبی، تنفسی و  عروقی می شوند.ذرات معلق معمولا از وسایل نقلیه در حال تردد منتشر شده و هنگامی که انسان در این هوا تنفس می کند. این ذرات بسیار ریز و معلق به راحتی وارد ریه ها شده و در کوتاه مدت باعث بروزانواع بیمارهای تنفسی و در بلند مدت منجر به سرطان می شوند.

مسئله اساسی تردراین زمینه این است که به واقع حقوق وابزارهای متکی برآن چه نقشی می توانند در فرایند مقابله باتباهی های زیست محیطی به طوراعم وآلودگی هوا به طور اخص داشته باشند؟وآیا می توان با توسل به ابزارهای حقوقی پیش بینی شده چاره ای برای این مشکل اندیشید؟ آیا حقوق نیزبه مانند سایر راه حل های فنی محکوم  به شکست است؟ شاید مهمترین دلیل لزوم مقابله با آلودگی هوا در ارتباط با آثاری باشد که این آلودگی بر سلامتی افراد می گذارد و خطراتی است که از این ناحیه شهروندان را تهدید می کند.

http://rapporteuronline.com/images/news/6708/thumbs/6708.jpg

 

حق هوای پاک 
آلودگی هوارا می توان به هرگونه تغییردر ترکیبات ایده ال که باعث تغییر کیفیت آن شده به گونه ای که برای سلامتی عمومی مضر باشد تعریف نمود
حق بر هوای پاک از زیر مجموعه های حق بر محیط زیست سالم به شمار می رود و در برخی قوانین بر « حق تنفس بر هوای پاک » صحه گذاشته شده است . بر اساس این حق هر شهروندی حق دارد در هوایی پاک و سالم تنفس نماید و دولتها مکلف به اتخاذ تدابیری برای تضمین آن می باشند.
در حقوق فرانسه زمینه های اولیه شناسایی این حق به قانون دوم اوت ۱۹۶۱ مربوط به مقابله با آلودگی هوا و سایر بوها باز می گردد. در ماده ۱ قانون ۳۰ دسامبر ۱۹۹۶ مربوط به هوا و استفاده منطقی از انرژی (ماده ۱-۲۲۰ کد محیط زیست فرانسه) بر« حق هر کس بر تنفس در هوایی که مضر به سلامتی اش نباشد» تاکید گردیده و مورد شناسایی واقع شده است.با اینحال از آنجا که خود شهروندان نیز در آلوده نمودن هوا بعنوان بازیگر اصلی (به ویژه از طریق اتومبیل) نقش اصلی را ایفا» می نمایند در حقوق فرانسه به ارتباط و همکاری و مشارکت اشخاص عمومی و خصوصی برای اجرای این حق اشاره شده است و ساز و کار حقوقی برای آن پیش بینی شده است. با این حال گروهی از نویسندگان این حق را مورد انتقاد قرار داده اند و به ویژه مشکلاتی که ناشی از اجرای آن به وجود می آید اشاره نموده و اینکه اصولا این حق را باید به صورت کلی در قالب حق بر محیط زیست تحلیل نمود.

ارتباط آلودگی هوا با حق حیات
حق بر حیات از حقوق ذاتی هر شخص انسانی است که باید بموجب قانون حمایت می شود این حق در اسناد حقوق بشری مورد تاکید قرار گرفته است .در خصوص ارتباط این حق با محیط زیست نیز پیوندی ظریف برقرار است و می توان گفت که حیات هر انسانی بستگی به کیفیت محیط زیست او دارد و این موضوع هم شامل «صرف حیات» و هم شامل «کیفیت حیات» می شود و در هر دو بعد با محیط زیست ارتباط دارد در زمینه آلودگی هوا و حق بر حیات نیز می توان اینگونه استدلال کرد که با توجه به اهمیت عنصر هوا در زندگی انسانها رابطه مستقیمی بین حفاظت از هوا در برابر آلودگی و حق برحیات وجود دارد به عبارت دیگر وجود عنصر هوا مرتبط با صرف حیات و نبودن آلودگی در آن مرتبط با کیفیت حیات می باشد. بنابراین برای تعیین حداقلی از کیفیت زندگی و حیات برای شهروندان لزوم مقابله با آلودگی هوا اهمیت ویژه ای دارد.

ارتباط آلودگی هوا با حق سلامتی
شاید مهمترین دلیل لزوم مقابله با آلودگی هوا در ارتباط با آثاری باشد که این آلودگی بر سلامتی افراد می گذارد و خطراتی است که از این ناحیه شهروندان را تهدید می کند
هوا مهمترین عامل در حیات انسانها است و اگر آلودگی آن از سطح خاصی تجاوز کند باعث ایجاد خطرات مستقیم و غیر مستقیم بر سلامتی انسان خواهد بود. این خطرات به ویژه نسبت به افراد حساس(ازجمله بیماران مبتلابه آسم)،کودکان و سالخوردگان حائز اهمیت است. در فضاهای شهری ذرات معلق و مونواکسید کربن مهمترین آلاینده های هستند که منجر به بیماری قلبی، تنفسی و عروقی می شوند.
ذرات معلق معمولا از وسایل نقلیه در حال تردد منتشر شده و هنگامی که انسان در این هوا تنفس می کند. این ذرات بسیار ریز و معلق به راحتی وارد ریه ها شده و در کوتاه مدت باعث بروزانواع بیمارهای تنفسی و در بلند مدت منجر به سرطان می شوند
مونواکسید کربن نیز که اغلب ناشی از وسایل نقلیه و استعمال دخانیات است دارای آثار زیانبار قلبی و عروقی بویژه نسبت به افراد آسیب پذیر می باشد از جمله مهمترین آثار آلاینده های هوا بر سلامتی جسمانی عبارتند از مسمویت، ناراحتی های شدید چشمی، سیاتیک، سل، سرطان، روماتیسم، بیماریهای عروقی، اختلالات زایمان، خارش چشم، تحریکات سیستم تنفسی، افزایش حساسیت، آسم و تنگی نفس است و از آثار روانی آن می توان به افسردگی، افزایش احساس خفه شدگی، عصبانیت، بی حوصلگی، افت ضریب هوشی و اثراتی که بر منابع دیداری از جمله شفافیت هوا و تاثیر ناگوار ناشی از زشت شدن ساختمانها و مناظر چشم انداز و زیبا و«حق منظر» می گذارد اشاره نمود
در خاتمه اینگونه می توان گفت که برخورداری از سلامتی در برابر عوامل آسیب رسان حق هر شهروندی است و رعایت این حق بویژه نسبت به افراد آسیب پذیر (کودکان سالخوردگان و بیماران) اهمیت فوق العاده ای دارد «حق بر سلامتی» و برخورداری از حداقل استانداردهای زیست جمعی در اسناد مختلف بین المللی مورد توجه قرار گرفته و برخورداری از استانداردهای قابل حصول سلامتی را مورد شناسایی قرار داده است و برای دولتها در این زمینه تعهدات سلبی و ایجابی ایجاد نموده که از جمله تعهدات سلبی دولتها در ارتباط با آلودگی هوا و حق بر سلامتی می توان به«تعهد به اجتناب از آلوده ساختن غیر قانونی هوا» اشاره نمود بنابراین می توان گفت که آلوده کردن غیر مجاز هوا نقض حقوق شهروندی و حق بر سلامتی محسوب می شود و نیاز به راهکارهای حقوقی مقابله با این نقض کاملا احساس می گردد.

 

منابع :

karajenvironment.blogfa.com

www.bashgah.net/fa

www.vista.ir

نظرات

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار