امروز : 30 شهريور 1397

تمهیدات قانونی ایران برای محافظت از جان شهروندان

بدیهی ترین حق آدمی حق زندگی است. حق حیات، هدیه ای الهی است که با تولد فرد آغاز می شود و پایه اساسی مجموعه حقوق انسانی است که تعرض به آن امری ناپسند می باشد.
 تمهیدات قانونی ایران برای محافظت از جان شهروندان

به گزارش سایت گزارشگر، از منظر اسلام حفظ جان انسان به قدری مهم است که حفظ جان یک تن را معادل تمام افراد انگاشته است. قرآن مجید برای جان افراد ارزش فراوان قائل است و قتل نفس را به منزله کشتار همه مردم و نجات افراد را به منزله نجات همگان می داند.چنانچه در آیه 32 سوره مائده آمده است: "... مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَیْرِ‌ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الْأَرْ‌ضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا... "

" هر کس، کسی را جز به قصاص قتل یا فسادی در زمین بکشد چنان است که گویی همه مردم را کشته باشد. و هر کس، کسی را زنده بدارد، چنان است که گویی تمام مردم را زنده داشته است... . " 

در این کتاب آسمانی، قتل نفس، غیر از مواردی که استثنائا برای  حفظ سلامت جامعه بر اساس ضابطه حق مقرر شده، از نظر دنیوی موجد حق برای اولیای دم، و از نظر اخروی، برای مرتکب غضب خداوندی و عذاب جهنم است.

حیات شرافتمندانه انسانی و منع تعرض به آن در موازین بین المللی متعدد پیش بینی شده است. بر اساس ماده3 اعلامیه جهانی حقوق بشر: « هر کس حق زندگی... دارد» و به موجب بند1ماده6 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی:« حق زندگی از حقوق ذاتی شخص انسان است. این حق باید به موجب قانون حمایت بشود. هیچ فردی را نمی توان خودسرانه(بدون مجوز) از زندگی محروم کرد». در همین ارتباط بند1 ماده2 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر مقرر می دارد: « حق حیات برای هر کس تحت حمایت قانون قرار دارد:. بند الف ماده2 اعلامیه اسلامی حقوق بشر نیز اعلام می دارد: « زندگی موهبتی است الهی و حقی است که برای هر انسان تضمین شده است و بر همه افراد و جوامع و حکومت ها واجب است که از این حق حمایت نموده و در مقابل هر تجاوزی علیه آنان ایستاگی کنند...»

حق حیات مستلزم ضمانت اجراهای مدنی و کیفری است که در نظام حقوقی ایران به تفصیل مورد تاکید قرار گرفته است. دراصل 22 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حق حیات به عنوان یک حق مسلم بشری مورد تاکید قرار گرفته است. در قانون مجازات اسلامی مجازات مرتکب قتل عمد را قصاص می داند. به علاوه در بخش دیه نیز آسیب هایی را که به اعضای بدن وارد آمده است به صورت مفصل مشمول دیه اعضا می داند.

هچنین قانون مسئولیت مدنی در مواد 1 و5 و6 به ترتیب مقرر می دارد:

ماده1:" هر کس بدون مجوز قانونی عمدا یا در نتیجه بی احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجارتی یا به هرحق دیگر که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود می باشد."

ماده5: " اگر در اثر آسیبی که به بدن یا سلامتی کسی وارد شده در بدن او نقصی پیدا شود یا قوه کار زیان دیده کم گردد و یا  از بین برود و یا موجب افزایش مخارج زندگانی او بشود واردکننده زیان مسئول جبران کلیه خسارات مزبور است."

ماده6: "در صورت مرگ آسیب دیده، زیان شامل کلیه هزینه ها مخصوصا هزینه کفن و دفن می باشد. اگر مرگ فوری نباشد هزینه معالجه وزیانِ ناشی از سلب قدرت کردن در مدت ناخوشی نیزجزء زیان محسوب خواهد شد.در صورتی که در زمان وقوع آسیب، زیان دیده  قانوناً مکلف بوده و یا ممکن است بعدها مکلف شود شخص ثالثی را نگهداری نماید و در اثر مرگ او شخص ثالث از آن حق محروم گردد، واردکننده زیان باید مبلغی به عنوان مستمری، متناسب با مدتی که ادامه حیات آسیب دیده عادتاً ممکن و مکلف به نگهداری شخص ثالث بوده به آن شخص پرداخت کند."

بنابراین  حق حیات و امنیت جان افراد به عنوان یک حق ذاتی و غیر قابل سلب در قانون اساسی وقوانین عادی ایران مورد شناسایی و حمایت قرار گرفته است.

گروه مطالعات حقوق بشرگزارشگر

 

نظرات

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار