امروز : 27 مهر 1397

ترکیه قربانی ابزار انگاری درخصوص «تروریسم»

چهارشنبه 10 تير 09:43
از چه زمانی سوریه از یک بیگانه ای که بتوان در زمینش قدرت نمایی بین المللی کرد به سوریه ای تبدیل شد که بازخورد هر اقدام در آن به طور مستقیم آنکارا را تحت تاثیر قرار داد.
ترکیه قربانی ابزار انگاری درخصوص «تروریسم»

به گزارش سایت گزارشگر، ترکیه و نحوه مواجه ی آن با بحران موجود در همسایه جنوبی اش یعنی سوریه را می توان یکی از بحث برانگیزترین واکنش های این کشور در حوزه سیاست خارجی اش در طی سال های گذشته عنوان کرد. ورود ترکیه به موضوع بحران در سوریه با دو رویکرد اقدام فعال منطقه ای و در راستای حمایت از جامعه سوریه در برابر دولت حاکم و قرار گرفتن در کنار دولت های ثروتمندی چون عربستان و قطر و از سوی دیگر همگامی با سیاست غرب در این زمینه صورت گرفت. موضوعی که حضور قدرتمند ترکیه به صورت همزمان در جهان اسلام و خاورمیانه را تامین می کرد و از سوی دیگر این کشور را همگام با استراتژی منطقه ای غرب نشان می داد که با تلاش سال های گذشته ترکیه در ورود به اتحادیه اروپا بیگانه نبود. اینکه چرا ترکیه وارد بحران شد آن هم به صورتی بسیار فعال تر از دیگر همسایگان سوریه، موضوعی مهم است. اما آنچه در اینجا اهمیت دارد شرایط کنونی ترکیه است. اینکه از چه زمانی سوریه از یک بیگانه ای که بتوان در زمینش قدرت نمایی بین المللی کرد به سوریه ای تبدیل شد که بازخورد هر اقدام در آن به طور مستقیم آنکارا را تحت تاثیر قرار داد.

ترکیه در دومقطع دو رفتار کاملا متفاوت را از خود نشان داد. یکی در ابتدای بحران که به یکی از گزاره های اصلی زنجیره متحدان عربی و غربی در مقابله با حکومت سوریه بود. مقطع دوم به زمانی باز می گردد که این متحدان دست به ائتلاف بین المللی علیه داعش زدند. در آن هنگام جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده که برای ایجاد ائتلاف جهت حمله به داعش در عراق و سوریه، در سفر منطقه ای در خاورمیانه به سر می برد، با اردوغان ریس جمهور ترکیه دیدار کرد. پس از این دیدار جان کری اعلام نمود که ترکیه اجازه استفاده از حریم هوایی این کشور جهت بمباران مواضع گروه تروریستی داعش در عراق و سوریه را نداده است. ضمن آنکه از شرکت در ائتلاف نیز امتناع می کند. این اتفاق زمانی است اجماع بر تروریسم داعش از سوی جامعه بین المللی وجود دارد. این رفتار متناقض را می توان تنها در این چارچوب تفسیر کرد که ترکیه از مقطعی به این سو متوجه شد که رویدادهای سوریه می تواند بخشی از یک تهدید بلند مدت برای ترکیه باشد.

زمانی که ماجرای کوبانی پیش آمد سازمان ملل رسما اعلام کرد در صورت سقوط کوبانی، یکی از بدترین نسل کشی های تاریخ می تواند اتفاق بیفتد. در این میان ترکیه تقریبا تنها کشوری بود که می توانست به کمک کردها در کوبانی بشتابد اما آنکارا در برابر تمام اتهام ها مبنی بر حمایت از داعش سکوت نموده و از سوی دیگر به هیچ خواست بین المللی در حمایت از کوبانی پاسخ مثبت نداد. موضوعی که در تناقض کامل با استاندارد های رفتاری ترکیه در مواجهه با بشاراسد در آغاز تحولات سوریه قرار داشت.

در پاسخ به انتقادها از ترکیه مبنی بر عدم جلوگیری از نسل کشی در کوبانی، اردوغان رئیس جمهور ترکیه با بیان اینکه مدافعان کوبانی تروریست هستند، اعلام کرد ترکیه هرگز برای این گروه سلاح و تجهیزات نظامی ارسال نخواهد کرد. وی گفت حزب اتحاد دموکراتیک کردهای سوریه که اکنون در حال دفاع از شهر کوبانی هستند، فرقی با حزب کارگران کردستان موسوم به «پ ک ک» ندارند. وی گفت آنان سال هاست که ناامنی را در مناطق جنوبی ترکیه به یک چالش بزرگ برای این کشور تبدیل کرده اند.

اردوغان بر اساس اصل منفعت ملی و در پاسخ به درخواست هایی که برای کمک این کشور به مدافعان کوبانی صورت می گیرد، اعلام کرد این توقع بی جایی است که انتظار باشد که ترکیه به گروه های کرد مدافع کوبانی کمک کند.

روزنامه "السفیر" لبنان در مقاله ای پس از آزاد سازی کوبانی در اسفندماه سال گذشته نوشت: «اولین ضربه ای که ترکیه در عین العرب دریافت کرد آزادی این شهر از دست تروریست ها بود. موفقیت مبارزان کرد که آنکارا آنها را تروریست توصیف کرد به آزادی این شهر محدود نشد بلکه آنها توانستند ده ها روستای اطراف این شهر را نیز آزاد کنند.»

نقش ترکیه در مقطعی از جنگ در سوریه با یک تغییر استراتژی مواجه گشت. چندی پیش روزنامه جمهوریت  ترکیه به جرم تهدید امنیت ملی ترکیه با برخورد شدید مقامات این کشور مواجه شد. روزنامه جمهوریت در سایت رسمی خود ویدئویی منتشر کرد که در آن بازرسی از کامیون هایی که از استان مرزی آدانا از ترکیه عازم سوریه هستند، شرح داده شده بود.

در این ویدئو نشان داده می شود زمانی که ماموران مرزی درخواست بازرسی از کامیون ها را می کنند، متوجه می شوند که این کامیون ها توسط نیروهای اطلاعاتی ترکیه اسکورت می شوند.این کامیون ها حاوی اسلحه و مهمات بوده است که به صورت رسمی اعلام شده بود که این محموله ها کمک های بشردوستانه برای مردم سوریه است. دادستانی ترکیه تحقیقات گسترده ای را علیه این روزنامه آغاز کرد و آن را تبلیغات تروریستی و اقدامات جاسوسی نامید. روزنامه های ترکیه اعلام کردندکه واکنش شدید دولت و داستانی ترکیه علیه روزنامه جمهوریت به دلیل افشای سند حمایت آنان از گروه های تروریستی در سوریه است. ماجرای روزنامه جمهوریت و کامیون های پنهانی ترکیه برای داعش در کنار شروطی که آنکارا در زمانی که برای ورود به ائتلاف بین المللی علیه داعش مطرح نمود موضوعی قابل تامل است. ترکیه آن زمان برای پیوستن به ائتلاف چهار شرط اعلام کرد: اعلام منطقه ی پرواز ممنوع، ایجاد یک منطقه امن، آموزش سوری ها و تجهیز آن ها با تسلیحات علیه رژیم سوریه.

ارسال تسلیحات برای مخالفان سوری در برابر حکومت بشار اسد موضوعی بود که کشورهایی چون ترکیه عربستان و ایالات متحده بارها بر آن تاکید کردند حتی شروط آنکارا در زمان شکل گیری ائتلاف نیز حمایت علنی از مخافان مسلح دولت سوریه را نشان می دهد و هرگز غرب با تجهیز و آموزش مخالفان سوری مشکلی نداشته است اما کدام استراتژی پنهانی کامیون های پر از سلاح را به صورت مخفیانه به سوریه ارسال می کند و برای کدام گروه ها؟ این پنهانکاری که توسط روزنامه جمهوریت افشا شده است، بیانگر یک موضوع کلی تری است که می توان آن را چنین بیان نمود که ترک ها از رویکرد بین المللی نسبت به بحران سوریه فاصله گرفته و بر اساس منافع ملی و سود و زیاد این تحولات برای ترکیه دست به اقدام می زنند. ترکیه می دانست که داعش یک بحران بین المللی است و دولت سوریه نیز مخالفان بسیاری دارد که برای سرنگونی اش تلاش می کنند در این میان موضوعی که تنها به ترکیه مربوط می شود، موضوع کردهاست که از قضا از حمایت کامل کشورهای منطقه و نیز ایالات متحده برخورددارند. از این رو کامیون های به تصویر کشیده در سایت روزنامه جمهوریت، ارسال تسلیحات برای توازن قوا بوده است. این توازن قوا و مقابله با کردها برای ترکیه آنقدر اهمیت دارد که بتوان انتظار داشت که این تجهیزات برای داعش ارسال شده باشد. چون در یک سال گذشته یکی از مهمترین درگیری ها در سوریه نبرد میان کردها و داعش بوده است. 

از این رو ترکیه از یک سو اصرار بر مقابله با حکومت سوریه را در اولویت قرار داد از سوی دیگر سعی در استفاده از ابزار ممکن برای عدم قدرت یافتن کردها نمود .موضوعی که می توان بر اساس آن استراتژی ترکیه در کمک رسانی به داعش برای شکل دهی به یک توازن قوا در سوریه را از بدیهی ترین احتمالات ممکن دانست. در حال حاضر با توجه به حمایت همه جانبه از کردها و پیشروی آنان در شمال سوریه شکل گیری یک دولت کرد در همسایگی ترکیه به صورت جدی تری مطرح شده است. از این رو ترکیه به صورت مستقیم برای مقابله با این موضوع نسبت به جامعه بین المللی هشدار داده است.

در همین رابطه، طی روزهای اخیر رئیس جمهوری ترکیه اعلام کردکه این کشور هرگز تشکیل یک دولت کرد در شمال سوریه را تحمل نخواهد کرد.

اردوغان خطاب به جامعه بین المللی گفت که ترکیه به هر قیمتی که لازم باشد از تشکیل یک دولت کرد در مرزهای جنوبی خود جلوگیری می کند. در پی اظهارات اردوغان، فرمانده نظامیان ترکیه نیز اعلام کرد که نیروهای این کشور آماده اقدام در خاک سوریه هستند. در حال حاضر طبق گزارش روزنامه های ترکیه مقامات این کشور در حال یک برنامه ریزی مشخص برای جلوگیری از تثبیت موقعیت کردها در شمال سوریه هستند.

اضطرار وضعیت ترکیه و تاثیر مستقیم بحران سوریه بر آن را در هشدار رئیس جمهور خطاب به احزاب پارلمان می توان دید. اردوغان در راستای تلاش برای سرعت بخشیدن به ائتلاف پارلمانی درترکیه گفته است ترکیه با توجه به وضعیت همسایگانش در میان شعله های آتش قرار گرفته است و در شرایطی قرار دارد که نمی تواند در خصوص مسائل داخلی خود هیچ گونه تاخیر در تصمیم گیری داشته باشد. او در ادامه بحران سوریه را قابل سرایت به ترکیه دانسته است.

ترکیه کنونی اکنون خارج از بحران سوریه قرار ندارد بلکه در درون بحران به دنبال حفظ دستاوردهای پیشین خود در سیاست و اقتصاد است. این کشور با کردهایی مواجه است که آنان را تروریست می نامد و یک چالش بی پایان تاریخی را با آنها تجربه نموده است. با حکومت سوریه که از نخستین حامیان مخالفان مسلح آن به شمار می رود و نیز گروه تروریستی داعش که تعاملی مبهم و پیش بینی ناپذیر با آن را پیش رو دارد و هیچ ضمانتی مبنی بر عدم تهدید ترکیه از سوی جریانات افراط گرا وجود ندارد. در نتیجه ترکیه با سه بازیگر اصلی تحولات سوریه نمی تواند آینده مرزی خود را تقسیم کند. تنها ارتش آزاد می ماند دقیقا همان گزینه ای که همچنان ترکیه را وادار می کند تجهیز ارتش آزاد را محوری ترین موضوع گفتگوهای دیپلماتیک خود با مقامات غربی قرار دهد.

خدیجه حجتی

نظرات

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار