امروز : 26 مهر 1397

عربستان و نقض آشکار حقوق بین الملل و حقوق بشر دوستانه در حمله به یمن

چهارشنبه 02 ارديبهشت 08:55
ناآرامی هیچ گاه در منطقه جنوب غرب آسیا پایان نمی¬¬یابد و این سرآغاز تحولات عظیم این منطقه از جهان خواهد بود.

 به گزارش سایت گزارشگر، پس از وقایع اخیر یمن و انقلاب مردمی آن برای در دست گرفتن قدرت مبتنی بر حق تعیین سرنوشت، برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان که اوضاع منطقه ای و بین المللی را به زیان خویش می دیدند به بهانه تقاضای کمک «منصور هادی» رئیس جمهور مستعفی و فراری یمن، حمله تمام عیار نظامی علیه این کشور را آغاز نمودند.

انقلاب مردمی یمن که به شرایط دشوار سیاسی- اجتماعی و اقتصادی دوران ریاست جمهوری «علی عبدالله صالح» باز می گردد، در پی تغییر حکومت دیکتاتوری در سال 2011 میلادی و اعتراضات و درگیری های شدید میان مردم و حکومت، منجر به زخمی شدن «عبدالله صالح» و متواری شدن وی به عربستان شد. پس از فرار عبدالله صالح، شورای خلیج فارس به عنوان نهاد میانجی گر منطقه ای اعراب، اعلام می دارد که «عبد ربه منصور هادی»، معاون رئیس جمهور سابق به مدت دو سال یعنی از سال 2012 تا 2014 میلادی به عنوان رئیس جمهوری انتقالی یمن بر سر کار می آید و سپس در سال 2015 انتخابات ریاست جمهوری جدیدی در یمن برگزار خواهد شد.

اما با فرارسیدن مهلت پایان دوره ریاست جمهوری موقت منصور هادی وی از جایگاه خویش کنار نرفت و با افزایش فشارها بر مردم و خصوصاً شیعیان الحوثی سبب گسترش دوباره دامنه اعتراضات شد تا اینکه گروه شیعیان الحوثی توانستند به پایتخت یمن پیشروی کرده و کاخ ریاست جمهوری را به محاصره خود درآورند. عبد ربه منصور هادی مدتی در حصر خانگی قرار گرفت و پس از آن در 21 فوریه 2015 به عدن و در نهایت به عمان گریخت و در آنجا از عربستان برای بازگشت به قدرت تقاضای کمک کرد.

حمله نظامی عربستان به یمن از چند منظر قابل بررسی است. از دیدگاه حقوق بین المللی عمومی خصوصاً متن منشور ملل متحد، کشورهای عضو سازمان ملل متحد متعهدند که در امور داخلی سایر کشورها دخالت نکرده و به حق حاکمیت ایشان احترام بگذارند، این مهم در بند 4 ماده 2 منشور ملل متحد به صراحت مورد تاکید قرار گرفته است.

پاسخ عربستان به این تقاضای منصور هادی مشروع و قانونی نیست، چرا که اولاً از منظر مهلت قانونی شورای خلیج فارس وی عملاً و قانوناً رئیس جمهور یمن نبوده و دوماً آن که بر اساس قواعد حقوق بین الملل بر فرض پذیرش منصور هادی به عنوان رئیس جمهور یمن، هیچ حکومتی برای سرکوب مردم سرزمین خود نمی تواند به نیروهای نظامی خارجی متوسل گردد. در واقع مخاصمه مسلحانه داخلی و یا به عبارتی جنگ داخلی یمن نمی تواند از سوی سایر کشورها سرکوب گردد. بنابراین از این حیث اقدام عربستان سعودی یک نقض آشکار قاعده حقوق بین الملل قلمداد می شود که باید با عکس العمل بین المللی از جمله اقدام سریع شورای امنیت سازمان ملل متحد روبرو شود.

اما از منظر حقوق بین الملل بشردوستانه نیز باید متذکر چند نکته شد. در حقوق بین الملل بشردوستانه پس از سرکوب و نقض گسترده حقوق مخالفان و معارضان حکومتی در پروتکل الحاقی دوم به کنوانسیونهای چهارگانه ژنو، مسئله رعایت حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه غیربین المللی (مورد توجه) قرار گرفت و بنا بر آن شد که نه تنها در مخاصمات مسلحانه بین المللی بلکه در جنگ های داخلی نیز به حداقل ملاحظات انسانی توجه ویژه ای شود.

دخالت غیرقانونی عربستان سعودی در حمله به یمن حتی اگر از منظر دفاع از رئیس جمهور مستعفی و فراری آن مشروع قلمداد گردد و آن را از یک مخاصمه مسلحانه بین المللی به مخاصمه مسلحانه غیر بین المللی بدل سازد، باز هم نقض حقوق بشردوستانه نظامیان و غیرنظامیان توجیه پذیر نیست.

به عبارت بهتر عربستان به واسطه عدم رعایت حقوق جنگ از جمله اصل تفکیک میان نظامیان و غیر نظامیان (مانند حمله به بیمارستان ها، مراکز درمانی و ورزشگاه ها)، اصل ممانعت از ایجاد درد و رنج غیر ضروری (خشونت و استفاده از سلاح های ممنوع) و همچنین نقض آشکار استفاده از سلاح های شیمیایی در جنگ ناقض بدون تردید قواعد حقوق بشر دوستانه و به ویژه مقررات کنوانسیون های چهارگانه ژنو است که باید تحت تعقیب نهادهای کیفری بین المللی قرار گیرد.

در نهایت می توان مدعی بود که ناآرامی هیچ گاه در منطقه جنوب غرب آسیا پایان نمی­­یابد و این سرآغاز تحولات عظیم این منطقه از جهان خواهد بود. مقابله نظامی عربستان با یمن مصداق بارز جنگ نیابتی (Proxy War) علیه ایران در منطقه جنوب غرب آسیا است که آبستن وقایع مهمی در تاریخ بشریت خواهد شد.

مرکز مطالعات حقوق بشر گزارشگر

نظرات

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار