امروز : 30 شهريور 1397

سیستم بهداشت و درمان در جمهوری اسلامی ایران

بر اساس مفاد اسناد حقوق بشری همه دولت های عضو سازمان ملل متحد متعهدند که با راه اندازی سیستم جامع سلامت و بهداشت و درمان، شهروندان و افراد ملت خود را در برخورداری از حق سلامت حمایت کنند. این تعهدات البته نسبت به وضعیت و موقعیت کشورها، مدت زمان متفاوتی را بر می تابد.
سیستم بهداشت و درمان در جمهوری اسلامی ایران

به گزارش سایت گزارشگر، دسترسی به خدمات بهداشتی - درمانی وبرخورداری از سطح استاندارد سلامت، رفاه و تامین اجتماعی از جمله حقوق بنیادین بشر است که هم در اعلامیه جهانی حقوق بشر و هم در میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مورد تاکید قرار گرفته است.

بر اساس مفاد اسناد حقوق بشری همه دولت های عضو سازمان ملل متحد متعهدند که با راه اندازی سیستم جامع سلامت و بهداشت و درمان، شهروندان و افراد ملت خود را در برخورداری از حق سلامت حمایت کنند. این تعهدات البته نسبت به وضعیت و موقعیت کشورها، مدت زمان متفاوتی را بر می تابد.

در کشورهای توسعه یافته امروز دسترسی به بالاترین سطح خدمات بهداشتی و درمانی برای همگان به سهولت در دسترس است؛ اما در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته از یک سو افزایش جمعیت و از سوی دیگر عدم امکان مدیریت کامل منابع محدود، مشکلاتی را برای تحقق حقوق فوق ایجاد نموده است.

جمهوری اسلامی ایران کشوری در حال توسعه قلمداد می شود که علی رغم جایگاه جهانی خود توانسته خدمات ارزنده ای در بخش بهداشت و درمان ارائه دهد.

ایران با جمعیت بیش از هفتادوهفت میلیونی خود یکی از کشورهای با جمعیت جوان در منطقه جنوب غرب آسیا است که به واسطه کثرت جمعیتی نیازمند توسعه خدمات بهداشتی و درمانی در بخش سلامت است. طبق آخرین گزارش سازمان بهداشت جهانی جمهوری اسلامی ایران رتبه 93 را در میان ملت های جهان به جهت عملکرد کلی سیستم سلامتی خود کسب نموده است، این رقم نشان می دهد که برای رسیدن به غایت مطلوب راه پر فراز و نشیبی در انتظار دولت است.

علی رغم این امر گزارش سازمان بهداشت جهانی تاکید می کند که وضعیت بهداشتی در ایران نسبت به دو دهه گذشته بهبود یافته است. بر پایه این گزارش، ایران به واسطه برپایی شبکه وسیع خدمات بهداشتی اولیه، توانسته است به خوبی خدمات پیشگیری بهداشت عمومی را عرضه نماید و در نتیجه بر کاهش آمار مرگ و میر نوزدان و مادران بیافزاید. به علاوه از زمان اتخاذ تدابیر دولتی مذکور متوسط طول عمر زندگی از زمان تولد افزایش یافته است.

مقایسه آمارهای بین المللی کشور از سال 1970 تا 2000 میلادی کاهش 28.6 درصدی مرگ و میر نوزادان و 35.6 درصدی فوت مادران را نشان می دهد. در حال حاضر دسترسی به ایمن سازی کودکان در تمامی جمعیت های شهری و روستایی ایران امکان پذیر است، چرا که دولت با اختصاص یارانه به بخش بهداشتی و درمانی همچون داروهای دارای نسخه و واکسن ها هزینه های درمانی را برای ملت به صفر رسانیده است.

همچنین شبکه ای گسترده از کلینیک های عمومی و بیمارستان های دولتی و غیر دولتی که به وسیله وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اداره می شوند نیز باعث بهبود سطح درمان عمومی شده اند. تا پیش از برنامه جامع بیمه ای که پوشش بیمه ای را برای همه افراد ملت فراهم آورده است، حدوداً 73 درصد از کارمندان، کارگران و خانواده ایشان تحت پوشش خدمات بیمه ای قرار داشتند.

گزارش سازمان بهداشت جهانی در ادامه بیان می کند که ایران در آموزش منابع انسانی ضروری در سیستم بهاشتی موفقیت های زیادی را به دست آورده است؛ این سیستم به حدی توسعه و پیشرفت داشته که اکنون محققان لازم برای نیازهای کشور به حد کفایت رسیده است. این کفایت از میزان نیروی انسانی چه از نظر تخصص و چه از نظر جنسیت پزشک، پرستار و بهیار فراهم گشته به طوری که نیروی فعال بهداشتی - درمانی در بهترین وضعیت خود به سر می برد.

بنابر امار منتشره در سال 2011 میلادی سیستم خدمات درمانی در ایران به شرح جدول ذیل بوده است:

عنوان

میزان

دانشگاه های پزشکی

51

دانشجویان پزشکی

1000000

استادان پزشکی

20000

تخت های بیمارستانی

120000

درمان گاه های روستایی

20000

پزشکان

100000

پرستاران

170000

 

 

امروز مهمترین شبکه ارائه مراقبت‌های بهداشتی در تملک و کنترل وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی ایران است که خدمات خود را از طریق شبکه‌های بهداشتی و دانشکده‌های پزشکی در کشور ارائه می‌کند. وزارت بهداشت و آموزش پزشکی مسئول ارائه سرویس های خدمات درمانی در سرتاسر شبکه، بیمه درمانی، آموزش پزشکی، نظارت و تنظیم آیین نامه سیستم خدمات درمانی در کشور، سیاست گذاری، ساخت و توزیع داروها و پژوهش و توسعه پیشرفت ها می‌باشد.

علاوه براین، سازمان های موازی دیگری از جمله سازمان بیمه و خدمات درمانی به عنوان پایه و اساس رفاه اجتماعی ایجاد شده‌اند و با بیش از یک شرکت بیمه عمل می‌کنند.

برخی بیمارستان ها به وسیله موسسات خیریه راه اندازی شده‌اند مانند بیمارستان محک که برای کودکان سرطانی توسط موسسه محک تاسیس گشته است. بر طبق آخرین سرشماری مرکز آمار ایران، در سال ۲۰۰۳ دولت متعهد شده که دارای ۷۳۰ ساختمان پزشکی (برای مثال بیمارستان-کلینیک) و مجموع ۱۱۰٬۷۹۷ تخت ‌باشد؛ از این تعداد، ۴۸۸ بیمارستان (۷۷٬۳۰۰) کاملاً مربوط به وزارت بهداشت و آموزش پزشکی است و توسط این سازمان راه اندازی شده و ۱۲۰بیمارستان (۱۱٬۳۰۱ تخت) متعلق به بخش‌های خصوصی و الباقی به دیگر سازمان ها از جمله سازمان تامین اجتماعی ایران تعلق دارد، برای هر هزار نفر از جمعیت ۷ پرستار و ۱۷ تخت بیمارستانی در نظر گرفته شده است.

از منظری دیگر ایران با فناوری پزشکی زیستی از جمله ۱۲ کشوری است که می‌تواند مرکز مناسبی برای جذب توریسم درمانی یا همان گردشگری درمانی باشد. آمارها نشان می دهد همه ساله ۳۰۰۰ نفر برای دریافت خدمات درمانی و پزشکی به ایران سفر می کنند.

جمعیت ایران بالاترین درصد دستیابی به آب آشامیدنی سالم را در خاورمیانه دارد. تخمین زده شده‌است که ۹۲ درصد از جمعیت به آب آشامیدنی سالم دسترسی دارند (نزدیک به ۱۰۰ درصد در مناطق شهری و ۸۰ درصد در مناطق روستایی در سال ۲۰۰۷). به علاوه سازمان خوار وبار جهانی به جهت محو سوءتغذیه در این کشور در سال 2014 ایران را مورد تحسین و تشویق بین المللی قرار داده است.

البته مسئله بهداشت و درمان ابعاد گسترده ای دارد که پرداختن به همه زوایا و موضوعات آن در این مجال محدود میسر نیست با این وجود و با در نظر گرفتن تمامی نواقص و کاستی های موجود می توان اهم اقدامات موثر جمهوری اسلامی ایران را در مباحث مربوط به حق سلامت در موارد ذیل بر شمرد:

1- بیمه سلامت برای همه افراد ملت

2- طرح پزشک خانوار و پزشک خانواده

3- رفع کامل سوء تغذیه

4- اختصاص یارانه دولتی به داروهای پایه و واکسن ها و همچنین صادرات واکسن به سایر کشورهای جهان

5- کاهش نرخ مرگ و میر کودکان و مادران

6- تجهیز مراکز درمانی به جدیدتر تجهیزات و فناوری های پزشکی

7- ارتقای تعداد مراکز درمانی و بیمارستان ها بر اساس نرخ رشد جمعیتی

8- آموزش عمومی در جهت افزایش سطح عمومی سلامت از طریق رسانه ملی و برگزاری فستیوال ها و ...

9- تولید بسیاری از داروهای پیشرفته در داخل کشور، درمان نابروری و ...

با توجه به تحولات امید بخش اکنون، امید است راه پیشرفت و توسعه خدمات بخش سلامت در کشور روز به روز گسترده تر و مترقی تر گردد.

 

یک سیستم شفاف از شبکه بهداشتی تاسیس شده‌است که اقدام‌های لازم و مراقبتهای بهداشتی اولیه را برای اکثریت جامعه تضمین می‌کند.

گروه مطالعات حقوق بشر گزارشگر

نظرات

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار