امروز : 30 شهريور 1397

بررسی گزارش احمد شهید و اتهام ایران به نقض حقوق بشر

امروزه اهمیت موضوع حقوق بشر در کنار توسعه و حفظ صلح و امنیت جهانی تعریف می‌شود.
بررسی گزارش احمد شهید و اتهام ایران به نقض حقوق بشر
به گزارش سایت گزارشگر،  در دوران حاضر به مدد رسانه‌هایی که فراوان و فراگیر شده‌اند ، افکار عمومی دنیا هم بیشتر متوجه اهمیت موضوع حقوق بشر شده‌است. سازمانهای مختلفی نیز در سطح جهان متولی مسائل حقوق بشری شده اند که در راس آنها شورای حقوق بشر سازمان ملل می باشد. 
اما نکته ای که باعث نگرانی شده ، رویکرد سیاسی و گزینشی نسبت به برخی کشورها درمورد حقوق بشر است. به طوری که بسیاری از دولتهای طرفدار غرب که مرتکب نقض آشکار حقوق بشر می شوند، مورد بازخواست جدی قرار نمی گیرند و به پای میز محاکمه کشیده نمی شوند. در مقابل حقوق بشر به اهرم فشار قدرت های غربی علیه کشورهایی تبدیل شده که با سیاست های قدرت طلبانه و سلطه جویانه آنان همسو نیستند. جمهوری اسلامی ایران نیز از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل مواضع ظلم ستیزانه و حق طلبانه، مورد هجمه های فراوان دولتهای غربی ازجمله در زمینه حقوق بشر، قرار گرفته است. 
 
به نظر می‌رسد ابهاماتی که توسط دولتهای غربی در زمینه «حقوق بشر» برای اعمال فشار بر ایران مطرح می شود، مهمترین بهانه این دولتها پس از مساله هسته‌ای است. لذا دولتهای معاند جمهوری اسلامی ایران در تلاش هستند در افکار عمومی، ایران را به عنوان یکی از ناقضین شاخصهای حقوق بشر به جهان معرفی کنند که نیاز به مراقبتهای دقیق و حتی انتخاب گزارشگر ویژه حقوق بشر دارد. در حالی که کشورهایی که حقوق بشر در آن‌ها، وضعیتی به مراتب اسفناک‌تر از ایران دارند ، از تیررس نگاه مراقبین حقوق بشری مصون مانده‌اند. مثلاً رفتارهای وحشیانه پلیس آمریکا با سیاهان ، تبعیض علیه مسلمانان ، ده‌ها رفتار ضد بشری آمریکا در افغانستان و عراق کفایت نمی‌کند که گزارشگری ویژه برای آمریکا بگمارند؟
این در حالی است که تعالیم اسلام که اساس نظام ایران را تشکیل می دهد، در بحث «حقوق بشر» دارای منطق و دیدگاهی قابل تأمل است و قادر می باشد حتی مدل‌های غربی در باب حقوق بشر را به چالش کشد. چرا که ادیان ، نخستین متولیان واقعی حقوق بشر بوده‌اند و تاکید دارند که کرامت و حقوق انسان در مسیری که خداوند برایش تعیین کرده است، محقق خواهد شد. 
 
انتخاب احمد شهید گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در خصوص بررسی وضعیت حقوق بشر ایران تاکیدی بر سیاسی کاری ها و اعمال فشار ها در شورای حقوق بشر سازمان ملل است. احمد شهید تا به حال شش گزارش علیه ایران ارائه کرده است که آخرین گزارش در آستانه بیست و هفتمین نشست شورای حقوق بشر و دور دوم یو پی آر(UPR) ایران ، یعنی بررسی جهانی دوره ای وضعیت حقوق بشر در ایران بود. ادعاهای واهی این گزارش مطابق معمول ، منجر به صدور قطعنامه ای علیه ایران شد. بسیاری از ایراداتی که در نشست یو پی آر به ایران وارد شد برگرفته از گزارش احمد شهید بود و هیات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران نیز به این ایرادات پاسخ مستدل و منطقی داد. با توجه به اینکه این گزارش و بسیاری از مدعیات آن مورد استناد برخی کشورها قرار گرفت ابتدا به بررسی این گزارش می پردازیم تا بی پایه و اساس بودن این اتهامات را دریابیم .
 
متاسفانه در گزارشهای احمد شهید مشاهده می شود که وی در موارد متعدد از جایگاه گزارشگری خارج شده و اقدام به اظهار نظر و قضاوت می‌کند که خلاف اصول گزارشگریِ پیش بینی شده در سازمان ملل است. ازجمله وی درموارد متعدد ، گستاخانه قصاص و سایر احکام متعالی اسلامی را که باعث افزایش امنیت و آرامش در جامعه می‌شوند با عناوینی هم چون غیر انسانی، ظالمانه و وحشیانه توصیف می‌کند. 
در حالی که احمد شهید تنها می تواند گزارش کند که در ایران قصاص صورت می‌گیرد و حق اظهار نظر ندارد و تصمیم گیری با اعضای شورای حقوق بشر است. یا اینکه وی اعدام‌های قاچاقچیان کلان مواد مخدر را محکوم می‌نماید. در حالی که هزاران جوان در ایران در اثر مصرف مواد مخدر جان خود را از دست می‌دهند و خانواده آن‌ها در معرض فروپاشی قرار می‌ گیرد. از سوی دیگر ایران از کشورهایی است که ترانزیت مواد مخدر در آن صورت می‌گیرد و مسیر اصلی ورود مواد مخدر به اروپاست . اما ایران با صرف هزینه های فراوان و به کارگیری تعداد زیادی از مأموران نظامی و انتظامی ، تا حد زیادی جلوی عبور مواد مخدر از کشور را گرفته و در این راه تعدادی از این ماموران به شهادت رسیده اند. این در حالی است که هفته گذشته اداره‌ی مبارزه با جرایم مواد مخدر سازمان ملل متحد در گزارشی به شکست این سازمان در مقابله با روند رو به گسترش تولید مواد مخدر در افغانستان اذعان کرده است. 
اصولاً در تمام دنیا قاچاق مواد مخدر از مصادیق جرائم جدی است و برای آن مجازات‌های سنگین تعریف شده است و یکی از وظایف کلیدی پلیس بین‌الملل نیز مبارزه با شبکه‌های سازمان یافته قاچاق مواد مخدر است. 
 
احمد شهید در گزارشهایش هر جا از مجازات در ایران نام برده است آن‌ها را با عناوینی چون رفتارهای ظالمانه، خوار کننده ، تحقیر آمیز ، ضد انسانی و مشابه این‌ها توصیف کرده است . اما از وی باید پرسید آیا هر گونه اِعمال مجازاتی به منظور بازدارندگی درمورد مجرمینی که امنیت و سلامت جامعه را به مخاطره می‌اندازند مستحق این عناوین است؟ در حالی که در همه جای دنیا چنین جرایمی مجازات دارند. 
به نظر می‌رسد گزارشگر حقوق بشر ایران نه تنها به واقعیتهای موجود در قوانین و جامعه ایران توجهی ندارد ، بلکه درمواردی به تحریف آشکار واقعیت‌ها نیز پرداخته است. به طور مثال احمد شهید در هنگام بیان مجازاتهای مصرح در قانون مجازات ایران، به اعدام افراد زیر هجده سال می‌پردازد؛ بدون اشاره به این تحول مثبت که جمهوری اسلامی در راستای انجام تعهدات حقوق بشری‌اش، در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 2013 به حذف این مجازات‌ها اقدام کرده است.
 
احمد شهید در قسمتهای مختلف گزارش خود خواهان آزادی بی‌قید و شرط زندانیانی شده است که به خاطر فعالیت‌های مسالمت آمیز مدنی، عقیدتی یا بیان آزادانه نظراتشان در حبس بسر می‌برند. سپس در هنگام نام بردن از این افراد به اسامی اشاره می‌کند که خود آن افراد در حالی دستگیر شدند که سلاحهای مختلف را همراه داشته یا نگهداری می‌کردند و اتفاقاً در مواردی خودشان اعتراف به جرائمی همچون ترور و آدم ربایی داشته‌اند.
 
گزارشگر ویژه در قسمتی از گزارش خود در صدد اثبات این ادعا است که در ایران دختران به ازدواجهای اجباری و زودهنگام وادار می‌شوند، که این موضوعی خلاف واقع و کذب محض است . این نوع ازدواج‌ها مغایر با قوانین جمهوری اسلامی ایران است و قابلیت ثبت در دفا‌تر رسمی ازدواج را هم ندارد. این نکته نیز قابل توجه است که طبق آمارهای رسمی اصولاً میانگین سن ازدواج در ایران برای دختران 25 سال می باشد . 
 
در حقیقت گزارشگر حقوق بشر نباید نقش یک اپوزیسیون رسانه‌ای را علیه کشوری را که باید از آن گزارش تهیه کند بازی کند. طبق اصول سازمان ملل متحد، گزارشگر باید اصل بی طرفی و عدم غرض ورزی سیاسی را رعایت کند. اما احمد شهید حداقل حفظ ظواهر را هم نمی‌کند. اکثر مصاحبه‌های احمد شهید با رسانه هایی می باشد که علیه کشور و انقلاب اسلامی ایران فعالیت می کنند . او حتی هیچ ابایی ندارد که بگوید یکی از منابع عمده اش برای جمع آوری اطلاعات ، سازمان تروریستی مجاهدین خلق است که مردم ایران به خاطر جنایاتش به آن نام منافقین داده اند. او آشکارا در جلسات و پنل‌های برگزار شده توسط این گروهک شرکت و حتی در دفاع از آن‌ها اقدام به سخنرانی‌ نموده است. گروهکی که سالها در لیست سیاه گروههای تروریستی دولتهای مدعی حقوق بشر قرار داشته‌است و اکنون با وجود عدم تغییر ماهیت تروریستی خود ، در خدمت این دولتها برای اعمال فشار علیه جمهوری اسلامی ایران درآمده است.
 
شیوه گزارش نویسی احمد شهید نیز حاوی اشکالات فراوانی است. استفاده مکرر از کلماتی هم چون "به نظر می‌رسد" ، "طبق گزارشات" ، "ادعا شده" و مشابه این واژگان، در هنگام انتساب تخلفی حقوق بشری به جمهوری اسلامی ایران، نشان از عدم صلابت و اتقان گزارش در ادعاهای مطروحه دارد. آوردن این عبارات کلی نشانگر فقدان دلیل محکمه پسند و قانونی برای ادعاهای حقوق بشری است. 
از سوی دیگر بیان ادعا‌ها با استناد به منابعی عام و کلی مانند بعضی سازمان‌ها، برخی مدافعان حقوق بشر، برخی منابع ، ناشی از ضعف دیگر استدلال گزارشگر است. بدیهی است اگر این گونه گزارش نویسی از سوی متولیان حقوق بشر بین المللی رایج شود همه کشورها را می‌توان به نقض حقوق بشر محکوم کرد. چرا که استناد به منابع خبری نامشخص و عدم ذکر ادله و شواهد ، ساده‌ترین راه جهت انتسابات ناموجه به هرکشوری در حوزه حقوق بشر می‌باشد.  اشکالات متعدد دیگری نیز بر گزارش حقوق بشری احمد شهید وارد است که در این مطلب مجال پرداختن به آن‌ها نیست. 
گروه مطالعات حقوق بشر گزارشگر
 

نظرات

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار